Hayat bazen bitmek bilmeyen bir yapılacaklar listesi gibi üzerimize yığılırken, aslında en büyük ustalığın eylemsizlik olduğunu fark etmek ne garip değil mi? Yıllarca başkalarının hayatındaki pürüzleri gidermeyi, herkesin yolunu çiçeklendirmeyi bir görev, hatta bir sevgi gösterisi sandık. Oysa şimdi anlıyorum ki; her müdahale, bir başkasının kendi hikâyesini yazma hakkından çalmakmış.

Son zamanlarda kendime sık sık hatırlattığım bir şey var: Sınırlar, kalpleri birbirinden uzaklaştırmak için değil, ruhu korumak için çizilir. Kendi içimize yaptığımız o yolculukta, bazen eski alışkanlıklarımızı, o her şeye yetişme telaşımızı bir kenara bırakmamız gerekiyor. Ben buna ruhsal bir budama diyorum. Fazlalıklarımızdan, başkalarına ait sorumluluklardan ve yetersizlik hissinin o boğucu gölgesinden sıyrıldıkça, geriye sadece saf, yalın ve huzurlu bir ben kalıyor.

Geceleri uyumadan önce bir fincan çay eşliğinde defterimin başına geçtiğimde, şükredecek ne çok şey olduğunu görüyorum. Sadece büyük başarılar değil; tencerede pişen yemeğin kokusu, bir dostun samimi selamı ya da sadece o an orada, o nefesin içinde var olabilmek...

Yaşam, biz onu kontrol etmeye çalışmadığımızda kendi ritmini buluyor. Tıpkı bir şarkının notaları gibi; şan dersindeki o doğru sesi aramak gibi, bazen en güçlü ses, en sakin kalabildiğin anda ortaya çıkıyor.

Bugün kendinize bir alan açın. Hiçbir şeyi düzeltmeye çalışmadan, sadece olduğunuz halinizle ne kadar kıymetli olduğunuzu bilerek...

Sevgiyle ve farkındalıkla kalın,

Beden ve Ruhun Sessiz Antlaşması

 

Modern hayat bize sürekli "daha fazla tüket, daha fazla al, daha fazla ye" ve dolayısıyla "daha fazla çalış" derken; ben son altı aydır bilinçli bir eksiltme haline büründüm. Buna sebep neydi? Nereden ve nasıl başladım tam olarak bilmiyorum ama bu halin ruhum ve bedenim üzerinde yarattığı muhteşem etkilere her gün artarak şahitlik ediyorum. Bazen ruhumuz biz fark etmeden şifalanma yoluna giriyor ve biz sadece kendimizi sonuçları izlerken buluyoruz.

Mesela tabağımdan bazı şeyleri eksiltmekle başladım. Bu gıdaları hayatımdan çıkarırken, başlarda bunları uyguladığım beslenme programının içeriğindeki yasaklar olarak görmüştüm. Ama süreç ilerledikçe, irade duygumun çığlıkları artık fısıltıya dönüştüğünde, yasak gözüyle baktıklarım artık gereksiz gözüyle baktıklarım oluverdi. Dışarıdan zor ve kısıtlayıcı gibi görünen bu disiplin, benim içimde de zordu; ama bu zorluk içimde öyle bir hükümdarlık kurdu ki, farkındalıklarıma ve getirdiklerine hayranlık duyduğum bir hayata sahip oldum. Bedenim ve organlarım arındıkça zihnim de temizlendi. Bu disiplin bana kendime daha fazla zaman ayırmayı öğretti.

Zihnimin bedenle inatlaşmayı bırakıp onunla aynı ritme gelmesi mucizevi bir hal. Yasak kelimesinin yerini gereksiz kelimesine bırakması ise gerçek bir içsel devrim. Bir gıdaya bakıp yiyemem demek yerine buna ihtiyacım yok diyebilmek, o kendi hükümdarlığının ta kendisi.

Bu hükümdarlık sadece mutfak masasında kalmadı, ruhumun diğer odalarına da bir güneş gibi sızdı. Bedenime koyduğum o şefkatli sınırlar, zamanla hayatın geneline dair çizdiğim sınırların provası haline geldi. Eskiden her şeye yetişmeye çalışan, herkesin pürüzünü düzeltmeyi görev sayan o telaşlı kadın; şimdi tabağındaki sadeleşme gibi, hayatındaki kalabalıkları da ayıklamaya başladı. Zihnimdeki gürültü dindiğinde, her gün tuttuğum şükür notlarım da değişti. Artık sadece büyük olaylara değil; arınmış bir bedenle alınan o hafif nefese, zihnimin sakinliğine ve kendime ayırdığım o kıymetli durma anlarına şükreder oldum. Bedenimle yaptığım bu sessiz antlaşma, meğer kendimle barışmamın ilk maddesiymiş.

En güzel kısmı da bunca eksilme sonrası gelen tamlık hissi. Kendimi çocuk zihnimin heyecanıyla olgun zihnimin sakinliğinin birleştiği çok farklı bir noktada hissediyorum. Beden ve ruh senkronizasyonu, bu hayatta bize sunulan muhteşem bir nimet. Bedenim ruhumla anlaşma imzalarken, ruhum bedenime hayranlıkla ve sevgiyle yaklaşıyor. Son birkaç yıldır unuttuğum kendimi bana hatırlatan bu disiplin, ne de hoş geldi hayatıma.

Bu disiplin bana bir kısıtlama değil, en çok da kendime verdiğim o kadim sözü hatırlattı: Kendine iyi bak, çünkü bu yolculukta ev sahibin sensin. Ruhum, bedenimin içinde bir yabancı gibi değil; sevgiyle ağırlandığı o huzurlu yuvada dinleniyor. Eksilttikçe çoğaldığım, azaldıkça tamamlandığım bu yeni ritimde; her sabah daha hafif bir bedene ve daha aydınlık bir zihne uyanmanın tadı tarif edilemez.

Şimdi biliyorum ki; biz kendi içimizde o sessiz antlaşmayı imzaladığımızda, dış dünyadaki tüm gürültüler sadece birer fona dönüşüyor. Kendi hükümdarlığınızın sınırlarını şefkatle çizin; göreceksiniz ki o sınırların içinde keşfedilmeyi bekleyen uçsuz bucaksız bir özgürlük var.

İYİLİĞİN GÖLGESİNDEKİ SINIR

 Bu paylaşacağım farkındalık, kişisel gelişim yolculuğunda sınırlar (boundaries) kavramının en can alıcı noktalarından biri. İyi niyetle yapılan, karşılık beklenmeyen ama karşı tarafın sorumluluk alanını farkında olmadan daraltan. Ve az sonra bahsedeceğim bu davranış biçimine psikolojide ise "aşırı işlevsellik" (over-functioning) deniyor.

Şimdi gelelim benim bu konudaki farkındalık yolculuğuma.

Yardım mı, Müdahale mi?

Hayatımızın bir döneminde birçoğumuz bu tuzağa düşeriz: Sevdiğimiz insanların hayatını kolaylaştırmak için adeta bir kurtarıcı gibi sahneye atlamak. Hiçbir karşılık beklemeden, sadece onlar yorulmasın, işleri hallolsun diye onların yaşam alanlarına, sorumluluklarına sızarız. Ben de bir zamanlar tam olarak buradaydım.

En yakın çevremden başlayarak, bazen sadece değer verdiğim bir tanıdığım için bile, onların hayat alanlarını gasp edercesine kolaylaştırmaya çalışırdım. Bunu yaparken içimde ne bir beklenti ne de "bak ben senin için neler yaptım" deme arzusu vardı. Saf bir sevgiyle, kendiliğinden gelen bir refleksti .

Ancak bir gün durup baktığımda, bu durumun aslında karşı tarafın "kendi olma ve kendi işini halletme" hakkına bir müdahale olduğunu fark ettim. Tüm iyi niyetim ve yardımseverliğimle yaptığım bazı eylemler farkında olmadan sevdiklerimin ve yakınlarımın alanlarına izinsiz girmek ve müdahale etmek oluyordu. Yardım etmekle, birinin sorumluluğunu elinden alıp onu pasifleştirmek ve alanlarına izinsiz girip belki de huzursuz etmek arasındaki o ince çizgiyi aşmıştım. Bu farkındalıkla birlikte bu özelliğimi törpülemeye başladım.

Zordu... Çünkü insan, sevdiklerine kıyamadığı için bu yola girer. Ama en zoru, bu değişimi aile içinde; eş ve çocuklar üzerinde uygulamaktı.

Eşim ve çocuklarım konusunda bu törpüleme sürecine girmem, itiraf etmeliyim ki oldukça uzun sürdü. Belki de geç kalmışlık hissi veren bir zamandı. İlginç olan şuydu ki; aile bireylerim bu durumdan hiç şikayetçi değildi. Aksine, hayatlarının bu denli kolaylaştırılmasından memnunlardı ve beni bu yönde teşvik ediyorlardı.

 Eşimin konforu veya çocuklarımın rahatlığı için onların gelişim alanlarını kapatmamam gerektiğini anlamam, benim en büyük olgunluk sınavımdı. Ve belki de kendim için yaptığım en büyük iyiliklerden biriydi.

Neden Durmalıydım?

Yakınlarımın her problemini çözdüğümde ve hayatı onlar için kolaylaştırdığımda, onlara gizliden gizliye "Sen bunu tek başına yapamazsın" mesajı verdiğimi farkettim. Karşılık beklemesen bile, birilerinin hayatını kolaylaştırmak zihinsel olarak beni çok yormuştu.

Sonuç olarak; törpülediğim her aşırılık, bana kendimle ve sevdiklerimle daha sağlıklı bir mesafe bıraktı. Artık özellikle çocuklarımın hayatlarını kolaylaştırmak yerine, onlara hayatlarını yönetmeleri için alan bırakmanın en büyük iyilik olduğunu biliyorum.

Camdaki Su Lekesi mi, Ruhundaki Leke mi?

 Hayat bazen üzerimize bir su balonu gibi iner. Bu benim için bir metafor değil, her hafta gerçekten yaşadığım bir rutin. Tam her şeyi bitirdim, camlarım pırıl pırıl silindi ve ben rahatça haftanın yorgunluğunu atabilirim dediğim anda, çocukların neşeli ama hoyrat bir şakasıyla o su balonu camımda patlar. Emeğim bir saniyede su lekeleri altında kalır.

​Eskiden olsa bu sahne benim için sadece bir cam kirlenmesi değil, bir öfke patlamasıydı... Hemen cama fırlar, o öfkenin ateşine odun atardım. Neden? derdim, Neden benim emeğim saygısızca kirletiliyor? Sonra fark ettim ki, ben cama ne kadar hızlı koşarsam, o kaçma kovalamaca oyununa o kadar dahil oluyorum. Karşı tarafa istediği o heyecanı altın tepside sunuyorum.

Şimdilerde artık sadece bekliyorum.

Hemen kalkmıyorum. O camın yeniden silinebileceğini, suyun kuruyup gideceğini ama öfkenin ruhumda bırakacağı izin daha zor temizleneceğini biliyorum. Sakince bekleyip, sükunetle o camı yeniden siliyorum. Bu bir pes ediş değil; bu, kendi huzurunun kontrolünü bir su balonuna teslim etmemek.

Dışarıdaki Göz, İçerideki Özü Görebilir mi?

Bu sükunet kalesi, tabii ki sadece camdaki lekelerde değil, insanların kelimelerinde de sınanıyor. Bazen disiplinli bir yolculuğun (beslenmenizin, orucunuzun, sadeleşme çabanızın) meyvelerini toplarken, dışarıdan gelen bir yorum tüm o emeğinizi bir yorgunluk veya hastalık etiketiyle damgalayıverir. Sizin için bir hafifleme, iyileşme olan şey, bir başkasının kalıplarında çökmek olarak adlandırılabilir. Bazen de birisi çıkıp gelir ve "Yüzün çökmüş, hasta mısın?" der. Sizin aylardır emek verdiğiniz o disiplinli beslenmeyi, arındığınız o oruç saatlerini, sadeleşen ve makyajsız, toplu saçlı o en doğal halinizi yıpranmışlık olarak değerlendirir.

Hatta bazen bu yorumlar, sınırlarınızı ihlal eden fiziksel bir müdahaleye veya patavatsız bir tavra bile dönüşebilir.  Çünkü dünya, parıltılı filtrelerin ve yapay canlılığın peşinde koşarken; sizin o içsel hafifliğinizi, kemik hatlarınızın belirginleşmesindeki o sadeleşmeyi anlayamaz. O an, bir su balonunun tertemiz camınıza çarpması gibidir; şaşırırsınız, hatta belki biraz incinirsiniz.

İçimdeki Sesle Yüzleşmek

İçimden önemsemiyorum desem de, bu satırları yazıyor olmam aslında o sızının hala bir yerlerde yankılandığının kanıtı. Ama fark ettim ki; bu takıntı, benim disiplinsizliğimden değil, emeğimi koruma içgüdümden kaynaklanıyor.  Bekliyorum, sakinleşiyorum ve o cahilce yorumların benim gerçeğimi (disiplinimi, orucumu, hafifliğimi) tanımlamasına izin vermemeyi her gün yeniden öğreniyorum. İtiraf etmeliyim ki; önemsemiyorum demekle, gerçekten önemsememek arasında ince bir çizgi var. Bu tür anları zihnimizde evirip çeviriyor olmamız, aslında o konuyu henüz tam aşamadığımızın bir fısıltısıdır. Ve bu çok insani.

Ama önemli olan şu: Başkalarının bizim disiplinimize kendi pencerelerinden (ve bazen o pencerenin tozuyla) bakması, bizim gerçeğimizi değiştirmez. Bizim sağlık dediğimize onlar halsizlik diyebilir. Bizim sadelik, doğallık dediğimize onlar bakımsızlık diyebilir.

Eğer o su balonu anındaki bilgeliği kazandıysanız, bu sözlere de sadece gülümser geçersiniz. Çünkü siz içeriden biliyorsunuz:

O çökmüş dedikleri şey, aslında yüklerden kurtulmuş bir bedenin hafifliğinin yüze yansımasıdır.

O makyajsız hal, insanın kendi gerçekliğini sevme halidir.

O hasta mısın? sorusu, aslında bir başkasının sizin disiplininizi kendi kalıplarına sığdıramama, anlayamama halidir.

Bugün  şükür günlüğüme şunu yazıyorum: 

Kendi iç kalemi koruyabildiğim için şükürler olsun.

Ne bir çocuğun attığı su balonu ne de bir tanıdığın dış görünüşümle alakalı o cümleleri kalemin kapılarını zorlayamıyor artık. Camlar yeniden silinir, sözler havada asılı kalır; ama o sakince yerinde duran, kendi bildiği yolda zarafetle yürüyen öz, her şeyden daha kıymetlidir.