Bu paylaşacağım farkındalık, kişisel gelişim yolculuğunda sınırlar (boundaries) kavramının en can alıcı noktalarından biri. İyi niyetle yapılan, karşılık beklenmeyen ama karşı tarafın sorumluluk alanını farkında olmadan daraltan. Ve az sonra bahsedeceğim bu davranış biçimine psikolojide ise "aşırı işlevsellik" (over-functioning) deniyor.
Şimdi gelelim benim bu konudaki farkındalık yolculuğuma.
Yardım mı, Müdahale mi?
Hayatımızın bir döneminde birçoğumuz bu tuzağa düşeriz: Sevdiğimiz insanların hayatını kolaylaştırmak için adeta bir kurtarıcı gibi sahneye atlamak. Hiçbir karşılık beklemeden, sadece onlar yorulmasın, işleri hallolsun diye onların yaşam alanlarına, sorumluluklarına sızarız. Ben de bir zamanlar tam olarak buradaydım.
En yakın çevremden başlayarak, bazen sadece değer verdiğim bir tanıdığım için bile, onların hayat alanlarını gasp edercesine kolaylaştırmaya çalışırdım. Bunu yaparken içimde ne bir beklenti ne de "bak ben senin için neler yaptım" deme arzusu vardı. Saf bir sevgiyle, kendiliğinden gelen bir refleksti .
Ancak bir gün durup baktığımda, bu durumun aslında karşı tarafın "kendi olma ve kendi işini halletme" hakkına bir müdahale olduğunu fark ettim. Tüm iyi niyetim ve yardımseverliğimle yaptığım bazı eylemler farkında olmadan sevdiklerimin ve yakınlarımın alanlarına izinsiz girmek ve müdahale etmek oluyordu. Yardım etmekle, birinin sorumluluğunu elinden alıp onu pasifleştirmek ve alanlarına izinsiz girip belki de huzursuz etmek arasındaki o ince çizgiyi aşmıştım. Bu farkındalıkla birlikte bu özelliğimi törpülemeye başladım.
Zordu... Çünkü insan, sevdiklerine kıyamadığı için bu yola girer. Ama en zoru, bu değişimi aile içinde; eş ve çocuklar üzerinde uygulamaktı.
Eşim ve çocuklarım konusunda bu törpüleme sürecine girmem, itiraf etmeliyim ki oldukça uzun sürdü. Belki de geç kalmışlık hissi veren bir zamandı. İlginç olan şuydu ki; aile bireylerim bu durumdan hiç şikayetçi değildi. Aksine, hayatlarının bu denli kolaylaştırılmasından memnunlardı ve beni bu yönde teşvik ediyorlardı.
Eşimin konforu veya çocuklarımın rahatlığı için onların gelişim alanlarını kapatmamam gerektiğini anlamam, benim en büyük olgunluk sınavımdı. Ve belki de kendim için yaptığım en büyük iyiliklerden biriydi.
Neden Durmalıydım?
Yakınlarımın her problemini çözdüğümde ve hayatı onlar için kolaylaştırdığımda, onlara gizliden gizliye "Sen bunu tek başına yapamazsın" mesajı verdiğimi farkettim. Karşılık beklemesen bile, birilerinin hayatını kolaylaştırmak zihinsel olarak beni çok yormuştu.
Sonuç olarak; törpülediğim her aşırılık, bana kendimle ve sevdiklerimle daha sağlıklı bir mesafe bıraktı. Artık özellikle çocuklarımın hayatlarını kolaylaştırmak yerine, onlara hayatlarını yönetmeleri için alan bırakmanın en büyük iyilik olduğunu biliyorum.
Hiç yorum yok:
Yorum Gönder